- تجربه ارزشمند آقای دکتر حسین عسگری از مدیران اسبق حملونقل شرکت مخابرات: تجربه مربوط به سال ۱۳۶۴، یعنی حدود ۴۰ سال پیش است که من مدیرکل حملونقل شرکت مخابرات و آقای مهندس غرضی وزیر بودند. آقای مهندس غرضی به من گفتند که بارهای مخابرات تو انبارهای ۲۴ استان انباشته شده و جابجا نمیشود. همین موضوع باعث شده بود که شبکه کابل مخابرات پیشرفت خوبی نداشته باشد. باید این بارها از انبارها به استانهای مختلف توزیع میشد و به دست همکاران میرسید. ما ۴۰۰ دستگاه نقلیه سنگین (کامیون) داشتیم، آقای مهندس غرضی گفتن این تعداد کافی نیست و باید ۴۰۰ دستگاه دیگر بخریم.
- من گفتم: آقای مهندس، اجازه بدهید من بررسی کنم، یکی دو روز دیگه نتیجه رو خدمت شما عرض میکنم. بررسیها را شروع کردم و متوجه شدم که رانندههای ما روزانه کمتر از نیم ساعت کار مفید دارن و بقیه وقتشون به بطالت میگذرد، دلیلش رو که جویا شدم، متوجه شدم انگیزه کافی ندارند. حقوق من به عنوان مدیرکل، اون زمان ماهی ۱۰ هزار تومان بود، اما حقوق رانندهها حدود ۳۶۰۰ تومان بود که واقعاً انگیزهبخش نبود، برهمین اساس یک سیستم جدید طراحی کردم. قرار شد حقوق رانندهها بر اساس «تن ضربدر کیلومتر» محاسبه بشه؛ یعنی میزان باری که جابجا میکنند ضربدر مسافتی که طی میکنند. نتیجه این شد زمان کار مفید رانندگان چند برابر شد و حقوق رانندهها از ۳۶۰۰ تومان به ۱۳ هزار تومان افزایش پیدا کرد، در حالی که حقوق من همچنان ۱۰ هزار تومان بود. با این کار، نه تنها انگیزه رانندهها چند برابر شد، بلکه ما توانستیم کل بارهای مخابرات رو فقط با ۲۰۰ دستگاه از همون کامیونها جابجا کنیم. رانندهها خوشحال بودن، ما هم راضی بودیم و کارها به بهترین شکل پیش رفت. همان سال، آقای مهندس محمود واعظی، مدیرعامل وقت شرکت مخابرات، من رو به عنوان مدیرکل نمونه سال معرفی کردند.
- این تجربه، شباهت فراوانی با تجربه افزایش بهرهوری ماشینآلات مکانیزه تعمیرات خطوط راهآهن در 1378 دارد (تین 305060).
- با رشد شدید بار در سالهای 70 تا 76 و افزایش جابجایی از کمتر 8 به بیش از 14 میلیارد تن کیلومتر با وجود افزایش لکوموتیو از 212 به 269، رشد سالانه نیمه دهه هفتاد به حدود 13% رسید و به همین دلیل نیاز به تعمیرونگهداری خطوط بیشتر شده بود. یکی از وظایف مرکز تحقیقات راهآهن شناسایی ضعفها، ریشهیابی و ارائه راهکار مناسب برای آنها بود و بااین باور و تشخیص مشکلات خطوط و کیفیت پایین نگهداری آنها معلوم شد که ماشینآلات مکانیزه تعمیر خط به صورت صحیح استفاده نمیشوند.
- الگوی پرداخت مامورین ماشینآلات مکانیزه خط از روش ماموریتی (روزمزدی) که انگیزه کاربر بیشتر به طولانی شدن ماموریت بود به روش کارمزدی با افزودن ضریب بهرهوری ماشینآلات، تغییر یافت، (در رویکرد قبلی آمادهبکاری ماشینآلات بسیار پایین بود و سبب تکرار خرابیها و توقف ماشینآلات گرانقیمت با ارزشی بالغ بر 200 میلیون یورو در نواحی میشد (تین 240932).
- بر اساس آمار عملکرد 1317 به بعد راهآهن، ظرف مدت یکسال (از 1378 به 1379) آمار بهسازی خط از 198 به 303 کیلومتر و آمار بازسازی از 63 به 205 کیلومتر رسید (براساس نامه 5/7/79 بهسازی 75% و بازسازی 108% افزایشیافت، تین 143769).
- دغدغه رئیسجمهور در مورد کارایی پایین کارمندان دولت که در جلسات متعدد از جمله در همایش ملی بهرهوری مورخ 11 خرداد 1404 مطرح شد، ریشه در ناعادلانه بودن نظام حقوق و دستمزد دارد که در همایش مورد اشاره ایشان هم قرار گرفت.
- برای آسیبشناسی بهرهوری پایین کارکنان دولت، باید سازمانهای مسئول از جمله سازمان برنامه، سازمان مدیریت (بویژه سازمان بهرهوری)، مرکز پژوهشها ... با تشکیل کارگروههایی نسبت به بررسی چندجانبه و ریشهیابی آن اقدام نمایند تا ابعاد و ریشههای روانشناسی، جامعهشناسی، فرهنگی ... در کنار مباحث اقتصادی مورد بررسی عمیق قرار گیرد (با 13 عامل اولیه).
- بهرهوری پایین کارمندان یک روی سکه است و روی دیگر آن کاهش بهرهوری زیرساخت و ناوگان بهویژه از پایان دهه 70 است که با ارزش حدود 30 میلیارد دلار با هزینه نگهداری حدود 300 میلیون دلاری و حقوق 50 میلیون دلاری در سال میگردد.
- یکی از نتایج بهرهوری پایین راهآهن و دیگر سازمانهای دولتی و عمومی، ضعف اقتصادی، عقبافتادگی از تکالیف و انگیزه پایین کارکنان است (تین 282874) که مانند یک چرخه منفی در مبحث تفکرسیستمی نقشه راه بلوغ سبب تشدیدضعف آنها میگردد.
