- رهبر معظم انقلاب در حرم مطهر رضوی (14020101) فرمودند: گاهی در قانون بودجه سالانه در مجلس، هزینههای قطعی تصویب میشود و درآمدهای غیرقطعی در مقابل آن قرار داده میشود؛ که این منجر میشود به کسری بودجه؛ (از بلاهای بزرگ اقتصادی).
- در قانون برنامه هفتم پس از تعیین رشد اقتصادی 8%، هدف رشد بهرهوری کل عواملتولید، 35% رشد اقتصادی تعیین شده است که در راهآهن بدلیل بهرهوری پایین ناوگان، شبکه نسبت به متوسط شاخص جهانی میتواند در طول برنامه بمراتب بالاتر باشد.
- اگر مشکلات کنونی حملونقل جادهای، دریایی، ریلی و هوایی را بررسی و ریشهیابی کنیم، درخواهیم یافت بهرهوری پایین با ریشه در روش روزمزدی یکی از مهمترین ضعفهای این بخشهاست که با راهبردهای مناسب بهبودپذیر است (تین 240932).
- علاوه بر بهرهوری پایین ناوگان ریلی نسبت به متوسط جهانی (لکوموتیو، تین 237558-واگن باری، تین 237049) و بسیار پایین نسبت به برترینهای ریلی جهان، بهرهوری شبکه خطوط هم در راهآهن ایران بسیار پایین است (تین 238110) که نتیجه آن از یک سو منتج به فشار ارزی و سبب کسری بودجه برای دوخطهسازیهای زودهنگام ... شده و از سوی دیگر فرصتهای موجود افزایش جابجایی ریلی و کاهش مصرف سوخت، تلفات جادهای و ... را از بین برده و باورپذیری امکان توسعه نقش وسهم راهآهن را در مسئولان میکاهد که در خاطره آقای مهندس عالیوند از بازدید معاون چین در اول دهه هفتاد تشریح گردید (تین 232178).
- براساس استاندارد UIC 320 چهار شاخص بهرهوری لکوموتیو (واحد حمل بر کل لکوموتیوها)، بهرهوری واگن (تنکیلومتر بر واگن)، بهرهوری خط (تن ناخالص برکیلومتر شبکه) و بهرهوری نیروی انسانی (واحدحمل برنفر) اهمیت ویژه دارند (تین 310934).
- 1) بر اساس آمار اتحادیه جهانی راهآهنها (UIC2025)، طول شبکه خطوط ریلی 930 هزارکیلومتر بوده که 246 هزارکیلومتر آن (26%) دوخطه و 392 هزارکیلومتر آن (42%) برقی بوده و میزان جابجایی بارومسافر بهترتیب 10024 میلیارد تنکیلومتر و 3580 میلیارد نفرکیلومتر بوده که مجموع آن به 13606 میلیارد واحد حمل بالغ میگردد که شاخص بهرهوری متوسط شبکه ریلی جهان را معادل 14.6 میلیون تنبرکیلومتر ثبت مینماید درحالیکه این شاخص برای ایران در این آمار 4.7 (32%) بوده است.
- 2) در راهآهن چین با 118، 85 و 97 هزارکیلومتر طول شبکه، دوخطه و برقی و 4112 میلیارد واحد حمل، این شاخص بسیار بالاتر از متوسط جهانی و نزدیک 35 بوده و نسبت شاخص بهرهوری شبکه ما به شبکه ریلی چین را به کمتر از 14% میرساند.
- 3) در راهآهن هند با 69، 30 و 58 هزارکیلومتر طول شبکه، دوخطه و برقی و 1919 میلیارد واحد حمل، این شاخص هم بالاتر از متوسط جهانی و نزدیک 28 بوده و نسبت شاخص بهرهوری شبکه راهآهن ما به شبکه ریلی هند را به کمتر از 17% میرساند.
- 4) در راهآهن روسیه با 86، -- و 44 هزارکیلومتر طول شبکه، دوخطه و برقی و 2760 میلیارد واحد حمل، این شاخص هم بالاتر از متوسط جهانی و بیش از 32 بوده و نسبت شاخص بهرهوری شبکه راهآهن ما به شبکه ریلی روسیه را به کمتر از 14% میرساند.
- 5) در راهآهن آمریکا با 148 هزارکیلومتر طول شبکه، که برقی حدود 1% است با 2190 میلیارد واحد حمل (غالبا بار)، این شاخص تقریبا برابر متوسط جهانی و حدود 15 بوده و نسبت شاخص بهرهوری شبکه ما به شبکه ریلی آمریکا را به 32% میرساند.
- 6) در راهآهن قزاقستان با 16، -- و 4 هزارکیلومتر طول شبکه، دوخطه و برقی و 281 میلیارد واحد حمل، این شاخص هم بالاتر از متوسط جهانی و نزدیک 18 بوده و نسبت شاخص بهرهوری شبکه راهآهن ما به شبکه ریلی قزاقستان را به کمتر از 27% میرساند.
- برای تحقق سریعتر اهداف قانون مدیریت سوخت سال 1386 (بویژه سهم بار ریلی 30%) که در برنامه هفتم نیز مورد تاکید قرار گرفته باید بهرهوری بویژه بهرهوری شبکه هر چه سریعتر مورد توجه قرار گیرد (مانند ابتدای دهه هفتاد با فرم 301، تین 243629).
- اولین گام برای تسریع در این امر، تغییر نگرش مدیران و کارشناسان معاونت سیروحرکت نسبت به ظرفیت واقعی خطوط یک و دوخطه برقی است که با تبیین تجربیات و اعزام چند گروه برای بازدید خطوط دوخطه پرظرفیت برقی مانند داتونگ چین (تین 291021)، بتووروث آلمان (تین 77808)، تکخطه کرونا سوئد (تین 296182) و سالدانهای آفریقای جنوبی (تین 311688) است.
- البته برای اثربخشی بیشتر این رویکرد بهتر است نمایندگان یکیادو شرکت مشاور و دو تن از اساتید دانشگاهی هم در گروه باشند.
